Zuid-Korea is een land met eeuwenoude tradities, waarin vakmanschap en kunst een diepe verbinding hebben met de natuur, spiritualiteit en gemeenschap. Net zoals Japan beroemd is om kunstvormen zoals ikebana en origami, heeft Zuid-Korea ook een schat aan ambachtelijke activiteiten die zowel praktisch als esthetisch zijn. Van de verfijnde papierkunst hanji en de symbolische knoopkunst maedeup, tot de glanzende lakwerktechniek ottchil en het delicate celadon aardewerk, elk van deze kunstvormen vertelt een verhaal over de Koreaanse waarden van eenvoud, balans en tijdloze schoonheid. In deze tradities komen creativiteit en cultuur op prachtige wijze samen. Wij zijn zelf helemaal fan van hanji.
Hanji (한지) – de kunst van papier die de tijd trotseert
Stel je voor dat je werkt met papier dat niet alleen flinterdun en delicaat is, maar ook zo sterk dat het eeuwen kan overleven. Dit is hanji, traditioneel Koreaans papier gemaakt van de schors van de moerbeiboom. Het proces om hanji te maken is complex en vereist een combinatie van vakmanschap en geduld, maar het resultaat is een papier dat uitzonderlijk duurzaam is. Al in de 6e eeuw werd hanji gebruikt om boeken te maken die nog steeds bestaan. Het papier is zelfs bestand tegen scheuren, en in Korea werd het niet alleen voor boeken gebruikt, maar ook voor ramen en deuren in traditionele huizen, omdat het tegelijkertijd licht doorlaat en warmte binnenhoudt.
Een geliefde bezigheid met hanji is het maken van hanji-kunst zoals lampen, waaiers en sierdozen. Mensen vouwen en snijden het papier tot ingewikkelde patronen, vergelijkbaar met origami in Japan. Het is niet alleen een kunstvorm, maar ook een manier om meditatief bezig te zijn. Vandaag de dag zie je hanji nog steeds terug in moderne designstukken en kunstwerken, en het wordt geprezen om zijn combinatie van schoonheid en functionaliteit.
Hanji is de perfecte tijddoder om even je mind op iets anders te zetten dan ons drukke leven. Het kost even tijd om te leren maar kan een heerlijke bijna therapeutische bezigheid worden. Probeer het eens!
Maedeup (매듭) – knopen vol symboliek
De kunst van het knopen is in veel culturen te vinden, maar de Koreaanse knoopkunst, maedeup, heeft iets bijzonders. Met sierlijke knopen, gemaakt van zijde of katoenen koorden, creëert men alles van sieraden tot gordijnen en traditionele kledingaccessoires. Maar het zijn niet zomaar knopen; elke knoop heeft een betekenis. Sommige symboliseren geluk of liefde, terwijl anderen bescherming tegen het kwaad bieden.
Wat maedeup zo uniek maakt, is dat het vaak wordt gecombineerd met andere kunstvormen zoals bojagi (patchwork stoffen) of norigae (sieraden gedragen aan een hanbok). Deze handgeknoopte kunstwerken zijn diep verweven met de Koreaanse cultuur en symboliek. Het maken van de knopen vereist veel vaardigheid en geduld, en het resultaat is altijd verbluffend: een klein kunstwerk van elegantie dat door de generaties heen wordt doorgegeven.
Ottchil (옻칠) – de glans van de natuur
Lakwerk is een kunstvorm die in veel Aziatische landen te vinden is, maar in Korea heeft ottchil een speciaal plekje in de geschiedenis. Ottchil is een verfijnd proces waarbij natuurlijke lak wordt gewonnen uit de lakboom, waarna het met zorg wordt aangebracht op voorwerpen zoals meubels, sieraden of keramiek. Dit lakwerk kan eeuwen meegaan en krijgt met de tijd een diepe, mysterieuze glans.
Wat dit zo bijzonder maakt, is het verfijnde handwerk en de details die vaak worden toegevoegd, zoals parelmoer inleg. Kunstenaars gebruiken deze techniek om prachtige patronen van bloemen, vogels of abstracte vormen te creëren, die onder het lakwerk bijna magisch lijken op te lichten. Ottchil is niet alleen een visueel spektakel, maar het beschermt de objecten ook tegen slijtage en vocht. Moderne ontwerpers in Korea geven deze oude techniek nu een nieuwe twist door het toe te passen op hedendaagse voorwerpen zoals meubels en zelfs sieraden.
Jogakbo (조각보) – de kunst van patchwork
In Korea draait kunst vaak om eenvoud en elegantie, en jogakbo is daar het perfecte voorbeeld van. Deze traditionele patchwork techniek ontstond uit de noodzaak om elke stuk stof te hergebruiken. Kleine stukjes zijde worden zorgvuldig aan elkaar genaaid tot een abstracte collage van kleuren en vormen. Jogakbo werd oorspronkelijk gebruikt om bojagi te maken, een doek om voorwerpen mee in te pakken, vergelijkbaar met de Japanse furoshiki.
Maar jogakbo is meer dan alleen een manier om stof te recyclen; het is een kunstvorm waarin de schijnbare willekeur van vormen en kleuren samenkomt in harmonieuze schoonheid. De asymmetrische patronen en minimalistische esthetiek weerspiegelen de Koreaanse waardering voor subtiliteit en natuurlijke schoonheid. Moderne kunstenaars hebben deze techniek nieuw leven ingeblazen, en je ziet het nu niet alleen in traditionele doeken, maar ook in kleding en interieurontwerpen.
Minhwa (민화) – volkskunst vol verhalen
Minhwa, letterlijk vertaald als ‘volkskunst’, is de Koreaanse kunstvorm die traditioneel werd gemaakt door en voor gewone mensen. Deze schilderijen bevatten vaak levendige, symbolische beelden zoals tijgers, kraanvogels, bloemen en bergen. Ze werden niet door professionele kunstenaars gemaakt, maar door gewone mensen, wat de stijl ongedwongen en spontaan maakt.
Tijgers, een terugkerend symbool in minhwa, vertegenwoordigen zowel kracht als speelsheid. Vaak worden ze afgebeeld naast katten of vogels, wat een komische noot toevoegt. Kraanvogels, aan de andere kant, symboliseren geluk en een lang leven. Minhwa-schilderijen sierden de muren van huizen en tempels en speelden een belangrijke rol bij religieuze rituelen. De stijl van minhwa is niet strikt realistisch, maar eerder expressief, vol felle kleuren en fantasierijke details. Het wordt vandaag de dag nog steeds gevierd om zijn charme en volksverbondenheid.
Dancheong (단청) – de kleuren van de tempels
Als je ooit een Koreaanse boeddhistische tempel hebt bezocht, dan heb je ongetwijfeld de kleurrijke patronen van dancheong gezien. Dit is de traditionele schildertechniek waarbij tempels en paleizen worden versierd met geometrische patronen en natuurlijke motieven. De levendige kleuren – vaak groen, rood, blauw en goud – hebben een symbolische betekenis. Ze zijn bedoeld om de gebouwen te beschermen tegen kwade geesten en weerspiegelen de kosmische orde.
Dancheong is een eeuwenoude kunst die diepe wortels heeft in het boeddhisme. Elke lijn en elk patroon heeft betekenis, en hoewel het een decoratieve kunst is, dient het ook een spiritueel doel. Moderne architecten en kunstenaars putten nog steeds inspiratie uit de geometrie en kleuren van dancheong en passen deze toe in hedendaagse ontwerpen.
Korean Celadon (청자) – jade in keramiek gegoten
Zuid-Korea staat wereldwijd bekend om zijn verfijnde keramiek, en geen enkel type is zo beroemd als celadon. Deze jadegroene keramiek, die zijn hoogtepunt bereikte tijdens de Goryeo-dynastie, wordt geprezen om zijn zachte kleuren en delicate inlegtechnieken. Celadon werd gebruikt om vazen, schalen en theekommen te maken, en elk stuk werd met de hand beschilderd en geglazuurd. Wat celadon zo uniek maakt, is de kleur: een subtiele, bijna doorschijnende groenblauwe tint die doet denken aan jade.
Celadon was in zijn tijd zo populair dat het werd geëxporteerd naar landen over de hele wereld, en Koreaanse kunstenaars werden beschouwd als de meesters in het maken van keramiek. Vandaag de dag wordt celadon nog steeds gewaardeerd om zijn schoonheid, en moderne pottenbakkers in Korea houden deze eeuwenoude traditie in ere.
Ggotbiyeong (꽃병) – minimalistische bloemschikkunst
Hoewel ggotbiyeong misschien niet zo bekend is als de Japanse ikebana, heeft het een vergelijkbare focus op eenvoud en natuurlijke schoonheid. Koreaanse bloemschikkunst draait om het vinden van balans tussen de bloemen, de vaas en de ruimte eromheen. Net als bij ikebana wordt elk element zorgvuldig gekozen om een harmonieus geheel te creëren, maar in Korea is er vaak een sterkere focus op asymmetrie en het gebruik van wildere, meer natuurlijke elementen.
In de Koreaanse cultuur wordt de natuur gezien als iets dat niet gecontroleerd hoeft te worden, maar juist moet worden gevierd in zijn natuurlijke staat. Dit komt sterk naar voren in ggotbiyeong, waar de bloemstukken vaak lijken alsof ze spontaan uit de aarde zijn gegroeid. Het is een kunst die de Koreaanse filosofie van eenvoud en balans perfect belichaamt.
Missen we nog Koreaanse ambachten?
Zuid-Korea’s traditionele ambachten en kunstvormen bieden een fascinerend inzicht in de cultuur en waarden van het land, waarbij elk vakmanschap een unieke combinatie van geschiedenis en schoonheid weerspiegelt. Of je nu geïnspireerd bent door de glans van celadon, de verfijning van jogakbo, of de symboliek in minhwa, er valt altijd iets nieuws te ontdekken. Heb jij misschien nog meer Zuid-Koreaanse bezigheden of kunstvormen die hieraan kunnen worden toegevoegd? Deel ze gerust, zodat we samen deze rijke culturele schat verder kunnen verkennen!
