Zuid-Korea is een land met een fascinerende mix van religieuze tradities, variërend van eeuwenoude boeddhistische praktijken tot moderne christelijke bewegingen. Terwijl een groot deel van de bevolking zich als niet-religieus identificeert, spelen religie en spiritualiteit nog steeds een belangrijke rol in de Zuid-Koreaanse samenleving. In dit uitgebreide artikel bespreken we de belangrijkste religies, hun invloed op de cultuur en samenleving, historische ontwikkelingen en hoe religie vandaag de dag wordt beleefd in Zuid-Korea.
Religieuze verdeling in Zuid-Korea
Volgens recente statistieken identificeert een aanzienlijk deel van de Zuid-Koreaanse bevolking zich als niet-religieus, terwijl het overige deel een mix vormt van boeddhisme, christendom en andere spirituele overtuigingen. De huidige verdeling ziet er ongeveer als volgt uit:
- Niet-religieus – ± 56%
- Boeddhisme – ± 15%
- Protestants christendom – ± 20%
- Rooms-katholiek christendom – ± 8%
- Andere religies (zoals sjamanisme en nieuwe spirituele bewegingen) – ± 1%
Hoewel een groot deel van de bevolking zich als niet-religieus identificeert, zijn veel mensen nog steeds spiritueel en nemen ze bijvoorbeeld deel aan traditionele rituelen of bezoeken ze tempels en kerken, vooral op belangrijke feestdagen.
De belangrijkste religies in Zuid-Korea
1. Boeddhisme 🏯
Boeddhisme in Zuid-Korea kent verschillende stromingen, waarvan Seon-boeddhisme (vergelijkbaar met Zen-boeddhisme) de meest prominente is. Boeddhistische tempels, zoals de beroemde Bulguksa-tempel en de Jogyesa-tempel, zijn populaire spirituele en toeristische trekpleisters.
Boeddhisme speelt een belangrijke rol bij spirituele retraites, waarbij mensen tijdelijk als monnik leven in tempels om meditatie en zelfreflectie te beoefenen.
2. Protestant christendom ⛪
Veel Zuid-Koreaanse protestanten behoren tot evangelische bewegingen en megakerken, zoals de Yoido Full Gospel Church in Seoul, de grootste christelijke kerk ter wereld met meer dan 800.000 leden.
Het christendom heeft een grote invloed op de Zuid-Koreaanse popcultuur en politiek, en kerkdiensten met zang en dans trekken veel jonge gelovigen aan.
3. Katholicisme ✝️
Het katholicisme werd in de 18e eeuw geïntroduceerd en groeide vooral na de Koreaanse Oorlog. Paus Franciscus bracht in 2014 een historisch bezoek aan Zuid-Korea, wat de rol van het katholicisme in de samenleving verder versterkte.
Katholieke kerken in Korea combineren vaak westerse en traditionele Koreaanse architectuur en trekken zowel gelovigen als toeristen aan.
4. Traditioneel Koreaans sjamanisme 🌿
Hoewel sjamanisme niet als een georganiseerde religie wordt beschouwd, spelen sjamanen nog steeds een rol in de Zuid-Koreaanse samenleving. Velen bezoeken een sjamaan voor spirituele raad, vooral bij familieproblemen, gezondheidskwesties of belangrijke levensgebeurtenissen zoals huwelijk en geboorte.
5. Shincheonji en de invloed van controversiële religieuze bewegingen 🕊️
Zuid-Korea heeft niet alleen gevestigde religies zoals boeddhisme en christendom, maar ook verschillende nieuwe religieuze bewegingen (NRM’s), waarvan sommige controversieel zijn. Een van de meest bekende en beruchte groeperingen is Shincheonji (신천지, voluit: Shincheonji Church of Jesus, the Temple of the Tabernacle of the Testimony).
Shincheonji werd in 1984 opgericht door Lee Man-hee, die zichzelf beschouwt als de ‘voltooier van Gods werk’ en de enige persoon die de Bijbel volledig begrijpt. De sekte heeft naar schatting meer dan 200.000 volgers en staat bekend om agressieve rekruteringsmethoden, waarbij leden vaak undercover opereren om nieuwe aanhangers te werven zonder direct te onthullen dat ze bij Shincheonji horen.
Shincheonji kwam wereldwijd in opspraak tijdens de COVID-19-pandemie, toen een van hun bijeenkomsten in februari 2020 in Daegu uitgroeide tot een superspread-event. Honderden volgers raakten besmet, en door de geheime en gesloten structuur van de sekte weigerden veel leden zich te laten testen, waardoor de pandemie in Zuid-Korea snel escaleerde. De regering ondernam juridische stappen tegen de sekte wegens het achterhouden van informatie over leden en bijeenkomsten.
Naast Shincheonji zijn er in Zuid-Korea ook andere sekteachtige bewegingen actief, zoals JMS (Jesus Morning Star), geleid door Jung Myung-seok, die werd veroordeeld voor seksueel misbruik, en The Church of God (bekend van de controversiële ‘Moeder God’-leer).
Veel Zuid-Koreanen staan kritisch tegenover deze bewegingen, en reguliere kerken waarschuwen hun leden vaak voor ‘schaduwrijke’ religieuze groeperingen. Toch blijven deze sektes nieuwe aanhangers trekken, vaak door gebruik te maken van online rekrutering, schijnbaar onschuldige Bijbelstudies en sociale evenementen.
Geschiedenis van religie in Zuid-Korea
We lopen hier kort door de geschiedenis van religie en hoe deze zich ontwikkelde in Korea door. Wil je meer weten over de algemene geschiedenis van Korea?
1. Inheemse sjamanistische tradities (voor 4e eeuw n.Chr.)
Voor de komst van georganiseerde religies was het Koreaans sjamanisme de dominante spirituele praktijk. Sjamanen, ook wel Mudang (무당) genoemd, bemiddelden tussen de mensen en de geestenwereld. Tot op de dag van vandaag blijven sjamanistische rituelen, zoals het gut-ritueel, bestaan als een manier om zegeningen te verkrijgen of boze geesten af te weren.
2. De komst van boeddhisme (4e eeuw – heden)
Boeddhisme werd in de 4e eeuw geïntroduceerd vanuit China en werd al snel de dominante religie in het Koreaanse schiereiland. Onder de Goryeo-dynastie (918-1392) beleefde het boeddhisme zijn bloeiperiode, met de bouw van talloze tempels en de creatie van de beroemde Tripitaka Koreana, een van de oudste boeddhistische tekstencollecties ter wereld.
Tijdens de Joseon-dynastie (1392-1897) werd boeddhisme onderdrukt ten gunste van het confucianisme, maar het bleef bestaan en is tegenwoordig nog steeds een belangrijke religie in Zuid-Korea.
3. Confucianisme als ethische basis (1392 – heden)
Hoewel confucianisme strikt genomen geen religie is, heeft het een diepe invloed gehad op de Koreaanse samenleving. Het werd de staatsideologie van de Joseon-dynastie en bepaalde sociale normen, familiewaarden en gedragsregels. Respect voor ouderen, voorouders en hiërarchie zijn nog steeds fundamentele waarden in de Zuid-Koreaanse cultuur, wat grotendeels te danken is aan het confucianisme.
4. De opkomst van christendom (18e eeuw – heden)
Christendom kwam in de 18e eeuw Korea binnen, aanvankelijk via Chinese missionarissen en later door westerse zendelingen in de 19e eeuw. Ondanks aanvankelijke vervolgingen groeide het christendom sterk in de 20e eeuw, vooral na de Koreaanse Oorlog (1950-1953), toen veel Zuid-Koreanen zich tot het geloof bekeerden als een bron van hoop en wederopbouw.
Vandaag de dag is Zuid-Korea een van de meest christelijke landen in Azië, met grote protestantse en katholieke gemeenschappen.
Religieuze feesten en tradities
Zuid-Korea kent verschillende religieuze feestdagen die nog steeds breed worden gevierd:
- Boeddha’s verjaardag (meestal in mei) – Tempels worden versierd met lantaarns en speciale ceremonies worden gehouden.
- Seollal (Lunaire Nieuwjaar) – Families eren hun voorouders met rituelen die uit het confucianisme komen.
- Chuseok (Koreaans oogstfeest) – Een belangrijke feestdag waarop families samenkomen en graven van voorouders bezoeken.
- Kerstmis – Een nationale feestdag in Zuid-Korea, gevierd door christenen en steeds populairder onder niet-christenen.
Lees hier trouwens alles over feestdagen en festivals in Zuid-Korea.
Unieke mix van religies vind je terug in Zuid-Korea
Religie in Zuid-Korea is divers en dynamisch, met een unieke mix van boeddhisme, christendom, sjamanisme en confucianisme. Hoewel een groot deel van de bevolking zich als niet-religieus beschouwt, spelen religieuze waarden en rituelen nog steeds een belangrijke rol in het dagelijks leven.
Van prachtige boeddhistische tempels tot megakerken en oude sjamanistische rituelen, Zuid-Korea biedt een fascinerende kijk op hoe geloof en traditie samenkomen in een snel moderniserende samenleving. Wat je eigen overtuiging ook is, een bezoek aan Zuid-Korea biedt talloze kansen om de religieuze en spirituele kant van het land te ontdekken.
