De Hanbok is een traditionele Koreaanse kledingstijl die bekendstaat om zijn elegante lijnen, levendige kleuren en tijdloze schoonheid. Oorspronkelijk gedragen door zowel de aristocratie als het gewone volk, weerspiegelt de Hanbok de rijke cultuur en geschiedenis van Korea. De eenvoudige, maar verfijnde vormen, zoals de wijde rokken en korte jasjes, zijn ontworpen om zowel gratie als bewegingsvrijheid te bieden. Hoewel de Hanbok vandaag de dag vaak wordt gedragen tijdens Koreaanse ceremoniën en festiviteiten, zoals bruiloften, Koreaanse Nieuwjaarsvieringen (Seollal), en traditionele festivals, blijft het een symbool van trots en verbondenheid met Koreaanse tradities.
Hanbok voor vrouwen
De vrouwen-Hanbok bestaat voornamelijk uit twee kledingstukken: de jeogori (een korte, nauwsluitende jas) en de chima (een lange, wijde rok). De jeogori is meestal strak om het bovenlichaam, met lange mouwen en een brede, decoratieve kraag die vaak wordt vastgemaakt met een lint, genaamd otgoreum. De chima is volumineus en elegant, en zorgt ervoor dat de taille wordt benadrukt terwijl de rok losjes over het lichaam valt, waardoor de drager vrij kan bewegen. Traditioneel was de lengte van de rok afhankelijk van de sociale status van de vrouw, waarbij hogere klassen langere rokken droegen.
De kleuren en patronen van de Hanbok speelden een belangrijke rol in het uitdrukken van sociale status en gelegenheid. Voor vrouwen van de hogere klasse werden heldere en gedurfde kleuren gebruikt, zoals rood en blauw, terwijl vrouwen van de lagere klasse eenvoudige en minder kleurrijke Hanboks droegen, vaak gemaakt van natuurlijke stoffen zoals katoen. Kleuren zoals wit stonden symbool voor puurheid en werden vaak gedragen door het gewone volk, terwijl koninklijke en aristocratische vrouwen meer gedetailleerde patronen en stoffen droegen, waaronder zijde en brokaat.
Hanbok voor mannen
Voor mannen is de Hanbok iets eenvoudiger in ontwerp, maar niet minder indrukwekkend. Het bestaat doorgaans uit een jeogori en een baji (broek), met een wijde, comfortabele pasvorm die bewegingsvrijheid mogelijk maakt. De baji is kenmerkend door de losse vorm, wat comfortabel zitten en bewegen gemakkelijk maakt, een essentieel element in de Koreaanse cultuur waar dynamische fysieke activiteiten zoals vechtsporten (Taekwondo) en rituelen een belangrijke rol speelden. Bij formele gelegenheden kan een mannelijke Hanbok ook een durumagi (een lange, traditionele mantel) bevatten, die over de jeogori wordt gedragen.
De Hanbok van mannen volgt dezelfde regels voor kleurgebruik en materialen als die voor vrouwen, waarbij hogere klassen zijden stoffen in rijke kleuren droegen, terwijl de lagere klassen eenvoudiger en functioneler gekleed gingen. De Hanbok werd vaak gecombineerd met accessoires zoals de gat (een traditionele hoed van paardenhaar) voor mannen, wat de verfijning van het kostuum versterkte.
De symboliek van de Hanbok
Wat de Hanbok als Koreaans kledingstuk zo bijzonder maakt, is de diepgewortelde symboliek in elk detail. De ronde lijnen van de jeogori en chima voor vrouwen staan symbool voor de zachtheid en gratie van de natuur, terwijl de rechte lijnen van de baji en jeogori voor mannen kracht en autoriteit vertegenwoordigen. De wijde rokken van de vrouwen-Hanbok zijn bedoeld om een gevoel van beweging en energie te belichamen, en de losse pasvorm van de mannen-Hanbok symboliseert een verbinding met de lucht en eenheid met de natuur.
Kleuren in de Hanbok werden traditioneel gekozen volgens de principes van het Obangsaek, een kleurenpalet gebaseerd op de vijf elementen (vuur, water, aarde, hout, en metaal). Rood vertegenwoordigt vreugde en geluk, blauw symboliseert hoop, geel staat voor het centrum en de balans van yin en yang, wit vertegenwoordigt zuiverheid en zwart is een symbool van wijsheid en stilte.
Waar vind de Hanbok zijn oorsprong?
De geschiedenis van de Hanbok gaat duizenden jaren terug en heeft zijn wortels in het tijdperk van de Drie Koninkrijken van Korea (57 v.Chr. – 668 n.Chr.). In deze vroege periode ontwikkelden zich de basisvormen van de Hanbok, die vooral beïnvloed werden door de Koreaanse nomadische levensstijl. De wijde broeken en rokken, evenals de lossere jassen, waren ontworpen voor comfort en bewegingsvrijheid, passend bij een samenleving die veel in de natuur leefde. Tijdens de Goryeo-dynastie (918–1392) kreeg de Hanbok meer verfijning, mede door invloeden uit China, met name het confucianisme, dat een sterke nadruk legde op bescheidenheid en sociale hiërarchie, wat zich vertaalde in de kledingstijl.
Tijdens de Joseon-dynastie (1392–1897) onderging de Hanbok zijn meest kenmerkende ontwikkeling. De Joseon-periode was sterk beïnvloed door confucianistische waarden, en dit was zichtbaar in de nadruk op eenvoudige, sobere kleuren en bescheiden ontwerpen voor het gewone volk, terwijl de aristocratie en koninklijke familie rijkelijk versierde Hanboks droegen met levendige kleuren en luxueuze stoffen. Ook de Mongoolse Yuan-dynastie (1271-1368) had invloed op de Hanbok, met name in de vorm van de langere jeogori en het gebruik van het otgoreum, de decoratieve strik.
Hoewel invloeden van andere culturen zichtbaar zijn in het ontwerp en de stoffenkeuze, heeft de Hanbok altijd een unieke Koreaanse esthetiek behouden, gekenmerkt door zijn balans tussen eenvoud, harmonie met de natuur en respect voor sociale tradities.
Het moderne gebruik van de Hanbok
Hoewel de Hanbok vandaag de dag minder als dagelijkse kleding wordt gedragen, blijft het een belangrijk onderdeel van formele en feestelijke gelegenheden in Zuid-Korea. Moderne Hanboks, vaak fusion Hanboks genoemd, combineren traditionele elementen met eigentijdse mode en zijn lichter en gemakkelijker te dragen. Dit maakt ze populair onder jongere generaties, die graag hun cultuur willen vieren zonder het ongemak van de zwaardere traditionele stoffen.
Steeds meer ontwerpers integreren moderne snits, stoffen en technieken om de Hanbok aantrekkelijk te maken voor een wereldwijd publiek. Desondanks blijft de kern van de Hanbok – haar verfijnde eenvoud en haar diepere spirituele verbinding met de natuur en traditie – onaangetast, en dat maakt het een van de meest gerespecteerde traditionele kostuums ter wereld.
De Hanbok vertegenwoordigt veel meer dan kleding. Het is een symbool van de trotse en rijke geschiedenis van Korea, een brug tussen het verleden en de toekomst, en een kunstvorm die de schoonheid van de Koreaanse cultuur in elk detail belichaamt. Of het nu gedragen wordt tijdens een ceremoniële gelegenheid of een moderne mode-uiting, de Hanbok blijft een levendig eerbetoon aan de eeuwenoude tradities van Korea.
Welke stoffen worden er gebruikt in een Hanbok?
Traditioneel worden verschillende stoffen gebruikt voor het maken van een Hanbok, afhankelijk van de gelegenheid, het seizoen en de sociale status van de drager. Ramie (mosi) is een veelgebruikte stof in de zomer vanwege de luchtige, lichte structuur. Deze duurzame stof ademt goed en is ideaal voor warme klimaten. Katoen (sombe), een zachte en ademende stof, was de meest gebruikte stof door het gewone volk voor alledaagse Hanboks vanwege het comfort en de gemakkelijke onderhoud. Voor formele en feestelijke gelegenheden werd vooral zijde (silk) gebruikt, een luxueuze stof die populair was onder de hogere klassen en de koninklijke familie. Zijde heeft een glanzende, elegante uitstraling en wordt vaak geassocieerd met rijkdom en status.
Naast zijde is ook brokaat (gureum) een veelgebruikte stof voor feestelijke Hanboks. Deze zware, rijke stof is voorzien van ingewikkelde patronen en werd vaak gebruikt tijdens ceremonies, waarbij gouden of zilveren draden een extra luxe toevoegden. Voor een delicate en verfijnde uitstraling wordt soms organza (sa) gebruikt, een doorschijnende stof die als buitenlaag dient en vooral populair is bij vrouwen-Hanboks voor speciale gelegenheden. De keuze van stof en materiaal verandert vaak per seizoen: lichte stoffen zoals ramie en organza zijn ideaal voor de zomer, terwijl zwaardere materialen zoals brokaat en zijde beter geschikt zijn voor de winter.
Hanbok kopen in Zuid-Korea
De prijs van een Hanbok in Zuid-Korea kan variëren afhankelijk van de kwaliteit van de stof, de mate van detaillering, en of deze op maat is gemaakt. Een gemiddelde Hanbok kost doorgaans tussen de 100.000 KRW en 400.000 KRW (ongeveer €70 tot €280). Als je op zoek bent naar een op maat gemaakte Hanbok van hoogwaardige stoffen zoals zijde, kunnen de prijzen oplopen tot 1.000.000 KRW of meer (ongeveer €700), vooral bij bekende ontwerpers of voor speciale gelegenheden zoals bruiloften.
Je kunt een Hanbok kopen of huren op verschillende plaatsen in Zuid-Korea. De Gwangjang Markt in Seoul is ideaal voor betaalbare en authentieke Hanboks, terwijl je in Insadong handgemaakte en hoogwaardige Hanboks vindt, vaak met een artistieke flair. Dongdaemun Design Plaza biedt moderne interpretaties van de Hanbok, en via online platforms zoals Gmarket en Coupang kun je een breed assortiment aan stijlen en prijzen vinden. Voor kortdurend gebruik zijn er Hanbok-verhuurwinkels rond toeristische attracties zoals de paleizen in Seoul, waar je voor een bescheiden bedrag een Hanbok kunt huren en zelfs kortingen krijgt bij het bezoeken van bezienswaardigheden in Zuid-Korea.
